Skip to main content

Visit to Grattamacco

Back in Amsterdam. Experiencing a tiny post-vacation dip. No hills at the horizon. No rolling vineyard covered hills.

I think about our visit to Grattamacco, in the Southern part of the Tuscany coast, the Maremma; the Bolgheri wine region. Relatively young, absolutely beautiful.

The view from Grattamacco is simply stunning: at the one side woolly hills with trees, and just here and there grown with vines. At the other side the lowlands, eventually running into the azure blue sea.

View from Podere GrattamaccoTHE VIEW FROM GRATTAMACCO

Tonight we will – undoubtedly effectively – fight our dip with good pizza and the second wine from Podere Grattamacco: Bolgheri Rosso. Grattamacco is one of the so-called Super Tuscans. But Grattamacco is also small, and not as well-known as neighbouring Sassicaia and Ornellaia.

The rise of Bolgheri as a wine region started with Sassicaia (meaning "stony soil"), the wine created in the mid 20th century by Mario Incisa della Rocchetta, a marquis from the Northern (wine) region Piemonte with a passion for French wine.

All grand Bolgheri wines – more or less – sprout from the idea behind Sassicaia: simply said to enrich the Tuscany wines with French class – work with French grape varieties and French oak, and use French winemaking principles. And this in combination with the warm and dry climate of the Maremma, and the well-drained red soils of the maritime hills (rocky topsoil on an alluvial subsoil).

Sassicaia started off as a private thing, Incisa experimenting at the Tuscan coast with his French toolkit. It took a few decades(!) before the wine was brought to the market, in 1968. Today you won’t find Sassicaia below a hundred euro’s. Much later Ornellaia was created by Antinori (from Chianti).

Grattamacco: the different winesGRATTAMACCO, L'ALBERELLO (SAME STYLE, DIFFERENT SOIL), SECOND WINE BOLGHERI ROSSO, AND WHITE GRATTAMACCO FROM 100% VERMENTINO. THIS DRY WHITE (14% ALC.): ROUND, INTENSE, HONEY, EXCITING, COMBINE WITH PESTO

But the second wine created after Sassicaia was Grattamacco; it was started in 1977 by Piermario Meletti Cavallari from Milano, the first commercial vintage followed in the year 1982. The domain covers 11 hectare. From the grand estates only Grattamacco is fully organic. A few months ago I tasted the 2003 (also in Tuscany a hot and difficult vintage) and I was impressed, now I tasted the 2005 and again I was impressed.

The Grattamacco is a French-Italian marriage of 65% cabernet sauvignon, 20% merlot and 15% sangiovese. The latter giving freshness and liveliness to the wine, the role that is played by the cabernet franc in Bordeaux.

Grattamacco: small fermentation vatsTHE SMALL WOODEN FERMENTATION VATS AT GRATTAMACCO ARE BEING PREPARED FOR THE 2008 VINTAGE

Other than with most wines in Bordeaux, during fermentation the juice is not pumped over (remontage), but manually stirred (pieage). This happens in small wooden fermentation vats that are unique for Grattamacco. In general there’s hardly any pumping involved here: the destemmer is simply placed above these small fermentation vats, and after fermentation the young wine naturally flows into the barriques in a cellar deep underground. There the wine ages for 18 months on 100% new French oak.

GRATTAMACCO'S AGEING CELLAR: BIG HOLES IN THE WALL ENSURE THE CELLAR CAN BREATH, INTERACTS WITH THE SURROUNDING HUMID SOIL

Grattamacco combines seduction (yes, chocolate!) and stylishness, an elegant teaser so to speak. Suave, intense, ripe, dark. Very lovely wine, beautifully balanced.

In my previous posting I already mentioned my "favourite enoteca" in Castagneta Carducci, the village close to Grattamacco. It is Enoteca Castagnetana from Francesco Toninelli (Via Cavour 21). Not on the main road, thus better prices and better stories! And by the way, Francesco's father owns a restaurant with a terrace that has the most beautiful view you can imagine. Happiness is complete when you take a look in the wine list… the name: Ristorante Il Vecchio Frantoio. "Cucina Tipica Castagnetana", with wild boar from the surrounding mountains. Not to miss.

FRANCESCO TONINELLI FROM ENOTECA CASTAGNETANA IN CASTAGNETO CARDUCCI

Finally: thanks to Maria Genova from La Strada del Vino for all explanations!

Comments

Mariëlla said…
Sassicaia: don't you mean created in the mid 20th century?
David said…
Yes Mariëlla you're right, it's corrected now, thanks!

Popular posts from this blog

Bordeaux 2017 aanraders - de grootste wijnen

Evenals vorig jaar geven we met plezier onze volstrekt subjectieve lijst met gaafste rode wijnen van het jaar. We hebben bijna alles geproefd van Bordeaux 2017, maar geen Petrus en Lafleur. Binnenkomen bij Petrus is zo'n gedoe dat we dat na jaren proeven maar laten voor wat het is. Lafleur pakken we volgend jaar graag weer mee. Maar zoals is te zien hebben we toch wel weer ons best gedaan.

19½
Cheval Blanc 2017
Latour 2017
Léoville-las-Cases 2017
Palmer 2017
Vieux Château Certan 2017

19+
Ausone 2017
Canon 2017
Haut-Bailly 2017
Lafite Rothschild 2017
l’Eglise-Clinet 2017
La Conseillante 2017
Le Pin 2017
Léoville Barton 2017
Margaux 2017
Montrose 2017
Pontet-Canet 2017

19
Beauséjour Duffau-Lagarrosse 2017
Clos Fourtet 2017
Cos d’Estournel 2017
Domaine de Chevalier rouge 2017
Grand Puy Lacoste 2017
Haut-Brion 2017
l’Evangile 2017
l’If 2017
La Mission Haut-Brion 2017
Les Carmes Haut-Brion 2017
Lynch Bages 2017
Mouton Rothschild 2017
Pavie Macquin 2017
Rauzan-Ségla 2017

18½+
Calon Ségur 20…

Bordeaux 2017 - het herrezen jaar

We zijn terug van vijf dagen proeven, een dikke 8 uur per dag Bordeaux 2017's proeven. Een ervaring rijker, zeker als je de wijnen meetelt die we in de avonden proefden, en dronken. Het meest bijzonder waren wel de Poujeaux 1928 en de Domaine de Chevalier rouge 1928. Ongelofelijke wijnen en een ongekende tijdreis van 90 jaar. Een bijkans mystieke ervaring.


Of wat te denken van de witte Latour Martillac 1948. Toen we een paar dagen later op het château de 2017's proefden hoorden we van de keldermeester dat er die week 2 van de 6 nog aanwezige flessen Blanc 1948 uit de kelder waren gehaald - zelf had hij deze jaargang nooit geproefd. De avond waar al deze bijzondere flessen werden ontkurkt was het jaarlijkse diner van de Académie du Vin de Bordeaux.

Het thema die avond: wijnen uit jaren eindigend op 8. Dus dronken we bij het eten achtereenvolgens Latour 1978, Mouton 1988, Lafite 1998, Haut-Brion 2008 en Yquem 2008, deels uit magnums en dubbele magnums. Het was een leerzame avond…

Bordeaux 2017 - Geheime lijst van ten onrechte nog niet uitverkochte wijnen

Bordeaux 2017 heeft niet dat warme broodjes over de toonbank gehalte van 2015 en 2016. De 2017 primeurs staan in de schaduw van die 2 monumentale jaren. Er zijn zeker goede wijnen gemaakt, maar de prijzen waren niet altijd aantrekkelijk. En veel kopers hadden de afgelopen 2 jaar ook al aardig in de buidel getast.

Toch zijn er koopwaardige 2017's. Natuurlijk zijn die er. Wijnen die het verdienen om eruit te worden gepikt. In onze laatste Bordeaux 2017 mailing hebben we de primeurs met de grootste prijsdaling op een rij gezet: een aantal toppers dat op een nette 20-26% prijsdaling zit.

In deze posting een iets ander lijstje: te weten dat van de wijnen die ten onrechte nog niet zijn uitverkocht, om wat voor reden dan ook.

Alter Ego de Palmer 2017.Pourquoi? Omdat deze wijn zo ongehoord goed is. De wijn heeft zeker goed verkocht, maar er zijn toch nog kelders in Nederland waarin Alter Ego 2017 over een paar jaar zal ontbreken... dat gaat ons niet gebeuren! Sterker: we zijn bezig om i…