Skip to main content

Visit to Grattamacco

Back in Amsterdam. Experiencing a tiny post-vacation dip. No hills at the horizon. No rolling vineyard covered hills.

I think about our visit to Grattamacco, in the Southern part of the Tuscany coast, the Maremma; the Bolgheri wine region. Relatively young, absolutely beautiful.

The view from Grattamacco is simply stunning: at the one side woolly hills with trees, and just here and there grown with vines. At the other side the lowlands, eventually running into the azure blue sea.

View from Podere GrattamaccoTHE VIEW FROM GRATTAMACCO

Tonight we will – undoubtedly effectively – fight our dip with good pizza and the second wine from Podere Grattamacco: Bolgheri Rosso. Grattamacco is one of the so-called Super Tuscans. But Grattamacco is also small, and not as well-known as neighbouring Sassicaia and Ornellaia.

The rise of Bolgheri as a wine region started with Sassicaia (meaning "stony soil"), the wine created in the mid 20th century by Mario Incisa della Rocchetta, a marquis from the Northern (wine) region Piemonte with a passion for French wine.

All grand Bolgheri wines – more or less – sprout from the idea behind Sassicaia: simply said to enrich the Tuscany wines with French class – work with French grape varieties and French oak, and use French winemaking principles. And this in combination with the warm and dry climate of the Maremma, and the well-drained red soils of the maritime hills (rocky topsoil on an alluvial subsoil).

Sassicaia started off as a private thing, Incisa experimenting at the Tuscan coast with his French toolkit. It took a few decades(!) before the wine was brought to the market, in 1968. Today you won’t find Sassicaia below a hundred euro’s. Much later Ornellaia was created by Antinori (from Chianti).

Grattamacco: the different winesGRATTAMACCO, L'ALBERELLO (SAME STYLE, DIFFERENT SOIL), SECOND WINE BOLGHERI ROSSO, AND WHITE GRATTAMACCO FROM 100% VERMENTINO. THIS DRY WHITE (14% ALC.): ROUND, INTENSE, HONEY, EXCITING, COMBINE WITH PESTO

But the second wine created after Sassicaia was Grattamacco; it was started in 1977 by Piermario Meletti Cavallari from Milano, the first commercial vintage followed in the year 1982. The domain covers 11 hectare. From the grand estates only Grattamacco is fully organic. A few months ago I tasted the 2003 (also in Tuscany a hot and difficult vintage) and I was impressed, now I tasted the 2005 and again I was impressed.

The Grattamacco is a French-Italian marriage of 65% cabernet sauvignon, 20% merlot and 15% sangiovese. The latter giving freshness and liveliness to the wine, the role that is played by the cabernet franc in Bordeaux.

Grattamacco: small fermentation vatsTHE SMALL WOODEN FERMENTATION VATS AT GRATTAMACCO ARE BEING PREPARED FOR THE 2008 VINTAGE

Other than with most wines in Bordeaux, during fermentation the juice is not pumped over (remontage), but manually stirred (pieage). This happens in small wooden fermentation vats that are unique for Grattamacco. In general there’s hardly any pumping involved here: the destemmer is simply placed above these small fermentation vats, and after fermentation the young wine naturally flows into the barriques in a cellar deep underground. There the wine ages for 18 months on 100% new French oak.

GRATTAMACCO'S AGEING CELLAR: BIG HOLES IN THE WALL ENSURE THE CELLAR CAN BREATH, INTERACTS WITH THE SURROUNDING HUMID SOIL

Grattamacco combines seduction (yes, chocolate!) and stylishness, an elegant teaser so to speak. Suave, intense, ripe, dark. Very lovely wine, beautifully balanced.

In my previous posting I already mentioned my "favourite enoteca" in Castagneta Carducci, the village close to Grattamacco. It is Enoteca Castagnetana from Francesco Toninelli (Via Cavour 21). Not on the main road, thus better prices and better stories! And by the way, Francesco's father owns a restaurant with a terrace that has the most beautiful view you can imagine. Happiness is complete when you take a look in the wine list… the name: Ristorante Il Vecchio Frantoio. "Cucina Tipica Castagnetana", with wild boar from the surrounding mountains. Not to miss.

FRANCESCO TONINELLI FROM ENOTECA CASTAGNETANA IN CASTAGNETO CARDUCCI

Finally: thanks to Maria Genova from La Strada del Vino for all explanations!

Comments

Mariëlla said…
Sassicaia: don't you mean created in the mid 20th century?
David said…
Yes Mariëlla you're right, it's corrected now, thanks!

Popular posts from this blog

Bordeaux 2016 grootste aanraders

Tips Bordeaux 2016 - Evenals vorige jaar presenteer ik weer de hitparade, de hall of fame. Subjectief, en mag best tot verhitte discussies leiden, allemaal goed. Dit is wat we dit jaar vonden. Op deze apenrots alleen de rode wijnen.

De meer betaalbare wijnen, de kleinere châteaux, komen in een volgende posting aan bod. Evenals de witte wijnen. Per cijfer staan de wijnen alfabetisch. En de Top Tweede Wijnen Bordeaux 2016 staat onderaan.

Omissie: Gruaud Larose 2016 hebben we niet geproefd. Op de proeftafel stond een lege fles. Ook gemist helaas: Haut Batailley 2016. Meestal gaaf, maar François-Xavier Borie had 'm er dit jaar niet bij staan - tot nu toe werd deze wijn steevast samen gepresenteerd met de Grand Puy Lacoste.

20
Ausone 2016
Lafite Rothschild 2016
Margaux 2016
Petrus 2016

19½
Canon 2016
l’Eglise-Clinet 2016
Haut-Bailly 2016
Haut-Brion 2016
Latour 2016
Montrose 2016
Palmer 2016
Le Pin 2016
Pontet-Canet 2016
Vieux Château Certan 2016

19+
La Conseillante 2016
Domaine de Chevali…

Bordeaux 2016 kooptips linkeroever

Kooptips Bordeaux 2016 - de value-for-money killer 2016's ter linkerzijde van Gironde en Garonne - Leuk natuurlijk al die dure jongens (uit de vorige posting), maar wat zijn nou de wijnen die je straks makkelijk opentrekt, en waar je misschien extra van geniet omdat het ook nog eens zo'n leuk koopje was? We hebben de grootste aanraders op rij gezet. We volgen min of meer de volgorde van de lijst met ons aanbod.

Mauvesin Barton 2016 Moulis
Eigenlijk is dit geen killer wine. Geen tot nederigheid stemmend zwaargewicht die proevers besmuikt naar elkaar laat knikken, daarbij sjonge jonge mompelend of iets dergelijks. Nee, als hier iets of iemand bescheidenheid aan de dag legt dan is het de wijn zelf. Dit is een eerlijke, ingetogen Médoc met fijne klassieke trekken. Voornaam zonder gedoe. Mooi puur fruit, heel goed in balans. Elegant en sappig. En en bouche uitgesproken energiek. Kleine Barton waar je blij van wordt. Mauvesin Barton 2016.

Potensac 2016 Médoc
Uit de stal van Léoville l…

Bordeaux 2016 kooptips rechteroever

Kooptips Bordeaux 2016 - de value-for-money killer 2016's ter rechterzijde van Gironde en Garonne - Het heeft even geduurd, maar hier is dan de laatste posting met tips, de leukste betaalbare primeurs uit Saint-Emilion en Pomerol en omstreken. We volgen weer min of meer de volgorde van de lijst met ons aanbod.

Fonroque 2016 St-Emilion
Deze wijn hoort hier eigenlijk niet thuis. Als 'Grand Vin', deze biodynamische Grand Cru Classé van mooi terroir nabij de heuvel van St-Emilion (het dorp). Wél een wijn die ongehoord goed is én zeer betaalbaar. Mijn proefnotitie schudt Pavlov wakker, en dat midden op de dag. Expressief, rood fruitig en soepel. Intens, evenwichtig en met levendige zuren. Veel precisie en frisheid. En dan eindigt de notitie met het woord 'top'. Says it all. Klasse en evenwicht, zie daar deze jonge pure Fonroque 2016.

Grand Corbin Despagne 2016 St-Emilion
Nog zo'n geweldige verstekeling. Eveneens een heuse Grand Cru Classé, maar belangrijker: ook een b…