Skip to main content

Ticino - Europe's best kept wine secret?

If you've never been to Switzerland, you've probably tasted few Swiss wines. Since foreign wines are heavily taxed in Switzerland, local wines remain the favourite and the vast majority are consumed by the Swiss in their own country.

It's the way it's always been in Switzerland, small production for a limited, receptive market and it's a pity for the rest of us because there are admirable Swiss wines.

Ticino, Switzerland's southernmost canton on the border with Italy, has produced wines since the 1500's, but things get interesting after the phylloxera plague from 1870-1900, when the first Merlot vines were planted. It was obvious immediately that Merlot was well suited to the sub-tropical climate of Ticino, but only in the last twenty years have certain producers gained a reputation for excellence, paying close attention to grape selection and the Merlot's expression in each of Ticino's many varied terroirs.

Valsangiacomo
Valsangiacomo Vini 1831

One of these producers is the Valsangiacomo family in Mendrisio. I paid them a visit on August 26th and was greeted by Ezio De Bernardi, sales manager for the business.

I asked Signore De Bernardi why Swiss wines were so seldom seen outside of Switzerland. Is there really only enough for the Swiss market?

"We feel that Switzerland has the capability to export more wine to the EU," said Sig. De Bernardi. "Part of the problem is that much of the wine is consumed here in Switzerland. There is no massive scale production in Ticino, say like there is in Chianti, where 99% of the stuff is mass-produced for supermarkets, and 1% is for connoisseurs. But part of the problem is that négociants do not want to take the risk of marketing the wines outside of Switzerland. This is a pity!"

Proceeding into the cellar, I notice that fermentation is fully modern, in computer-controlled, water-cooled stainless steel vats. Malolactic fermentation is done in oak casks, the wine is cleared with egg whites or clay and some wines are aged 18 months in new oak vats.

One curious and beneficial feature of the hundred-year old cellar is the natural ventilation holes which burrow through the Monte Generoso—this keeps the cellar cool in summer and even warms it in winter, keeping a constant temperature of 11-14° Celsius.

Valsangiacomo: new oak, and holes in the cellar wall
The tasting

We tasted five different wines, starting with a curiosity, a "Bianco di Merlot", a white wine made from Merlot grapes. I was very impressed. The wine was lively and fruity with surprisingly good acidity, certainly not out of place with fish or seafood.

However, it was the reds which astonished with their diversity and it is here where we see Valsangiacomo's philosophy of eschewing blending, choosing instead to produce individual wines where each terroir achieves its own Merlot definition. The first wine, Roncobello, comes from old vines on chalky soils at the foot of Monte Generoso, a very fruity Merlot with caramelized tones in the nose and taste. Next was Piccolo Ronco, from terraced vineyards on morainal soils, a very expressive, fleshy wine with a full, robust character and impressive depth. This was followed by Cuvée Speciale, from fossilized soils and aged in large oak casks, a powerful wine with a solid tannic structure and a long after-taste.

The Merlot grapes are harvested in mid-September; this year they were one week late and 2008 might be a mediocre year due to excessive rainfall. 2007 was an exceptional year and '05 was very good as well. The best wines can age for 10-13 years, and the exceptional '95 is now at its peak. Though there remain only a few bottles of their top cuvée Rubro 1995, Sig. Valsangiacomo was kind enough to uncork one for us. This lustrous red wine's elegant tannins dissolved directly after mouth contact into full, long-lasting fruit with only a hint of oak.

Valsangiacomo can be visited any month of the year except January and February, and can easily be reached by car from Lugano.

Elli Valsangiacomo SA
Via alle Cantine 6
Mendrisio, Switzerland

Comments

Popular posts from this blog

Bordeaux 2017 aanraders - de grootste wijnen

Evenals vorig jaar geven we met plezier onze volstrekt subjectieve lijst met gaafste rode wijnen van het jaar. We hebben bijna alles geproefd van Bordeaux 2017, maar geen Petrus en Lafleur. Binnenkomen bij Petrus is zo'n gedoe dat we dat na jaren proeven maar laten voor wat het is. Lafleur pakken we volgend jaar graag weer mee. Maar zoals is te zien hebben we toch wel weer ons best gedaan.

19½
Cheval Blanc 2017
Latour 2017
Léoville-las-Cases 2017
Palmer 2017
Vieux Château Certan 2017

19+
Ausone 2017
Canon 2017
Haut-Bailly 2017
Lafite Rothschild 2017
l’Eglise-Clinet 2017
La Conseillante 2017
Le Pin 2017
Léoville Barton 2017
Margaux 2017
Montrose 2017
Pontet-Canet 2017

19
Beauséjour Duffau-Lagarrosse 2017
Clos Fourtet 2017
Cos d’Estournel 2017
Domaine de Chevalier rouge 2017
Grand Puy Lacoste 2017
Haut-Brion 2017
l’Evangile 2017
l’If 2017
La Mission Haut-Brion 2017
Les Carmes Haut-Brion 2017
Lynch Bages 2017
Mouton Rothschild 2017
Pavie Macquin 2017
Rauzan-Ségla 2017

18½+
Calon Ségur 20…

Bordeaux 2017 - het herrezen jaar

We zijn terug van vijf dagen proeven, een dikke 8 uur per dag Bordeaux 2017's proeven. Een ervaring rijker, zeker als je de wijnen meetelt die we in de avonden proefden, en dronken. Het meest bijzonder waren wel de Poujeaux 1928 en de Domaine de Chevalier rouge 1928. Ongelofelijke wijnen en een ongekende tijdreis van 90 jaar. Een bijkans mystieke ervaring.


Of wat te denken van de witte Latour Martillac 1948. Toen we een paar dagen later op het château de 2017's proefden hoorden we van de keldermeester dat er die week 2 van de 6 nog aanwezige flessen Blanc 1948 uit de kelder waren gehaald - zelf had hij deze jaargang nooit geproefd. De avond waar al deze bijzondere flessen werden ontkurkt was het jaarlijkse diner van de Académie du Vin de Bordeaux.

Het thema die avond: wijnen uit jaren eindigend op 8. Dus dronken we bij het eten achtereenvolgens Latour 1978, Mouton 1988, Lafite 1998, Haut-Brion 2008 en Yquem 2008, deels uit magnums en dubbele magnums. Het was een leerzame avond…

Bordeaux 2017 - Geheime lijst van ten onrechte nog niet uitverkochte wijnen

Bordeaux 2017 heeft niet dat warme broodjes over de toonbank gehalte van 2015 en 2016. De 2017 primeurs staan in de schaduw van die 2 monumentale jaren. Er zijn zeker goede wijnen gemaakt, maar de prijzen waren niet altijd aantrekkelijk. En veel kopers hadden de afgelopen 2 jaar ook al aardig in de buidel getast.

Toch zijn er koopwaardige 2017's. Natuurlijk zijn die er. Wijnen die het verdienen om eruit te worden gepikt. In onze laatste Bordeaux 2017 mailing hebben we de primeurs met de grootste prijsdaling op een rij gezet: een aantal toppers dat op een nette 20-26% prijsdaling zit.

In deze posting een iets ander lijstje: te weten dat van de wijnen die ten onrechte nog niet zijn uitverkocht, om wat voor reden dan ook.

Alter Ego de Palmer 2017.Pourquoi? Omdat deze wijn zo ongehoord goed is. De wijn heeft zeker goed verkocht, maar er zijn toch nog kelders in Nederland waarin Alter Ego 2017 over een paar jaar zal ontbreken... dat gaat ons niet gebeuren! Sterker: we zijn bezig om i…