Skip to main content

Bordeaux 2016, meesterlijke klassieker

Bordeaux 2016 oogst - Een van de indrukwekkendste recente Bordeaux-jaren is 2010. Een “grote klassieker” noemde ik het in het verslag van zes jaar geleden, dat was toen vooral in vergelijking met nouveau riche vintage 2009. Anders dan met 2009 ging het ontstaan van 2010 met horten en stoten, en gaf de wijnmakers een hoop stress. Met Bordeaux 2016 was dat opnieuw het geval.

De parallellen met 2010 zijn opvallend, inclusief het resultaat. In die zin dat er iets groots is gemaakt. Maar het karakter van 2016 is anders: het nieuwe jaar heeft heel veel, maar niet het gewicht van 2010. En dat spreekt aan. Dit is het gaafste jonge jaar dat ik geproefd heb.

Château d'Issan, Margaux, april 2017

Wie inmiddels over 2016 gelezen heeft weet dat het jaar schizofrene trekken had. Eerst alléén maar regen, en daarna alléén maar zon. Daar sta je dan als plant. Maar uiteraard ligt het wat ingewikkelder. En aangezien de weersomstandigheden de aard van een oogst bepalen is het zaak om hier meer in detail naar te kijken.

Het begon allemaal met de ongewone winter van 2015-2016. Die was buitengewoon zacht én heel nat: de eerste drie maanden van het jaar viel er ruim twee keer zoveel regen als gemiddeld! Zo vulden de waterreserves in de bodem zich goed aan na het droge naseizoen van 2015. Maar de hele lente bleef het nat, en in combinatie met de lagere temperaturen kende het jaar 2016 een trage start.

Zorgwekkend was vooral het ontstaan van de schimmelziekte meeldauw. Met de overvloed aan water was dat eenvoudigweg niet tegen te houden. Het betekende, zeker bij de biologisch werkende domeinen, lagere opbrengsten.

Château Margaux, april 2017

Waar je weinig over hoort: lokaal kwam ook in Bordeaux vorstschade voor, zoals in 2016 ook op dramatische wijze gebeurde in noordelijke wijnregio’s. Het Graves-domein De Fieuzal bijvoorbeeld verloor zo een flink deel van zijn oogst. Maar het succesverhaal van 2016 heeft dit local fact volledig overschaduwd.

Het eerste wonder geschiedde rond de bloei


Het goed verlopen van de bloei, en dan met name de bestuiving, de bevruchting en de vruchtzetting, is van groot belang voor het uiteindelijke resultaat. Nat en koud weer tijdens de bloei leidt tot coulure (gebrekkige vruchtzetting) en millerandage (onregelmatige vruchtzetting), wat zowel de kwaliteit als de omvang van de oogst beïnvloedt. Maar… met de bloei was het eindelijk droog!

Château Palmer, Margaux, april 2017

Believe it or not: begin juni, precies tegelijk met de bloei, brak de zon door. De boeren slaakten een zucht van verlichting. De bloei viel 8 dagen later dan in een gemiddeld jaar, en het goede weer was zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de druiven in wording. Tegen het eind van de bloei regende het weliswaar opnieuw, maar tot echte problemen heeft dat niet meer geleid. Ook het grotere aantal pitjes per druif duidt op een geslaagde bevruchting in 2016. En ligt mede aan de basis van een tanninerijk jaar.

Waar de bakken regen aanvankelijk tot grote zorgen hadden geleid, bleek het uiteindelijk een zegen te zijn: de grote waterreserves die zich gevormd hadden zorgden ervoor dat de planten de rest van de zomer konden doorstaan. Want ook die was ongewoon: de zomer van 2016 was in Bordeaux droog, kurkdroog. We schrijven 18 juni. Vanaf die dag was alles anders. Zon, zon, en nog eens zon.

Château Rauzan-Ségla, Margaux, april 2017

Behalve een probleemloze bloei is voor een goede oogst een droge zomer van belang. De droogte zorgt, na verloop van tijd, tot water stress. En dat maakt dat de energie van de plant naar de druiven gaat, en niet naar de loten en de bladeren. Want zo werkt het bij een wijnrank: zodra er een tekort aan water ontstaat stopt als eerste de groei van loten en bladeren, de rijping van de druiven krijgt voorrang.

Door de waterreserves in de grond liet serieuze water stress op zich wachten, de ontwikkeling van de planten, de ‘vegetatieve groei’, liep in de meeste wijngaarden lang door, tot diep in de maand juli. Na het stilvallen van die groei volgde begin augustus de véraison, de groene druiven werden paars.

Château Branaire-Ducru, Saint-Julien, april 2017

Vanaf dat moment begon het Grote Rijpen. Bij aanhoudend droog weer, en voor het eerst dit jaar ook warmer weer: wel zo’n 5 graden Celsius boven wat normaal is voor augustus. Wat bijzonder was: de nachttemperaturen bleven wél op het gemiddelde hangen, naar verhouding laag dus, waarmee het verschil tussen dag- en nachttemperaturen groot was. Ook dat bepaalde de aard van 2016: het heeft bijgedragen aan de vorming van kleurstoffen, en tegelijkertijd de afname van aroma’s en zuurgraad beperkt. Een goede zaak.

Het niveau van water stress nam in de loop van augustus flink toe, en steeds meer ging het terroir tellen: vooral stokken die minder diep wortelen, en planten op minder geschikte bodems hadden het moeilijk. Met de komst van september werd het alleen maar erger. Boeren konden zich nauwelijks meer voorstellen dat zij zich eerder dat jaar zorgen hadden gemaakt over een teveel aan water. Nu was alles omgekeerd. Begin september werd Bordeaux geteisterd door een hittegolf en sinds 1950 was het er niet meer zo warm geweest: op 12 september werd de recordtemperatuur van 37 graden gemeten, in Sauternes.

Tweede dinsdag van september: geluksdag voor Bordeaux


Maar opnieuw toonden de weergoden erbarmen. Toen het er bijna op leek dat de hele oogst zou verschroeien kwam de verlossing: een storm met veel regen arriveerde op dinsdag 13 september, een dag na het hitterecord, en gaf 3 dagen regen. Alles en iedereen haalde opgelucht adem. En dronk.

Château Latour, april 2017

Een kleine week later keerde de zon weer terug: het begin van een lange en mooie nazomer. De relatief koele nachten in september en oktober zorgden voor een gestage en prachtige rijping van de druiven. Een topjaar in de maak, zoveel begon nu wel duidelijk te worden.

De oogst vond plaats over een ongewoon langgerekte periode: iedereen deed wat hem of haar het best leek. Dan gaat het ook om zelfbeheersing. Een enkeling heeft wellicht te laat geoogst, wat ten koste gaat van de zuren en aroma’s in de wijn.

Bordeaux 2016 is een niet te missen jaar


Terroir was belangrijk in 2016: planten op de beste terroirs hebben de water stress het best doorstaan, of zo je wilt: hebben daarvan het meest geprofiteerd. De grote wijnen van de linker oever zijn groots, zowel in de Médoc als in de Graves. Ook op de rechteroever, Saint-Emilion en Pomerol, zijn ronduit geweldige wijnen gemaakt maar het beeld hier net iets wisselender. De top terroirs met veel klei waren hier in het voordeel vergeleken met de mindere terroirs met veel zand.

Château Fonroque, Saint-Emilion, april 2017

Op beide oevers zijn ook wel plaatsen geweest waar de water stress te heftig is geweest. De vroeger rijpende merlot heeft daar meer onder te lijden gehad dan de cabernets. Op het beroemde plateau van Pomerol zijn percelen jeugdige planten gespot waarvan al het groen slap hing, en verdroogde, maar evengoed in Margaux kwam sunburnt merlot voor. Hoewel deze probleemgevallen de opbrengsten wel wat hebben getemperd, was de totale productie vrij ruim dit jaar.

Bordeaux 2016 is in een hoop gevallen spectaculair. Net zoals de grote jaren 2010 en 2015 is het een zeer compleet jaar, met overtuigend fruit en een vitale structuur. Verrassend is dat de totaalindruk klassiek is, het jaar heeft niet de spierbundels van 2010. Dat komt overeen met het wat lagere alcoholpercentage, wat eveneens het gevolg is van de water stress: in een laat stadium heeft die ook de fotosynthese stilgelegd.

Château l'Evangile, Pomerol, april 2017

De aanhoudend goede nazomer met z’n relatief koele nachten heeft er voor gezorgd dat de druiven heel gestaag en mooi hebben kunnen rijpen, met behoud van de zuren. Vooral de cabernets hebben van deze talmende nazomer geprofiteerd. Dat trage heeft gemaakt dat de structuur soms bijna fluwelig is. Analyse laat echter zien dat 2016 veel tannines heeft, meer bijvoorbeeld dan 2015, en dat is verrassend. De ideale rijping heeft ertoe geleid dat deze tannines minder voelbaar zijn. Het jaar zal een lang leven voor zich hebben.

Bordeaux 2016 is een jaar met opvallend veel energie. En bij veruit de meeste geproefde wijnen zijn alle elementen die de 2016’s zo compleet maken goed met elkaar in balans. De wijnen komen heel natuurlijk over. Tijdens de proefweek ging het Bolomey proefteam een paar keer flink uit z’n dak, iets wat bij het proeven van primeurs niet vaak gebeurt. Voor de Bordeaux-liefhebber is dit een jaar om niet te missen.

What's next: de aanraders


In de volgende postings komen de aanraders aan bod. Alle releases zijn te volgen op Bordoverview en op onze speciale Bordeaux 2016 pimeurs-pagina.

Vieux Château Certan, Pomerol, april 2017

Comments

Popular posts from this blog

Bordeaux 2017 aanraders - de grootste wijnen

Evenals vorig jaar geven we met plezier onze volstrekt subjectieve lijst met gaafste rode wijnen van het jaar. We hebben bijna alles geproefd van Bordeaux 2017, maar geen Petrus en Lafleur. Binnenkomen bij Petrus is zo'n gedoe dat we dat na jaren proeven maar laten voor wat het is. Lafleur pakken we volgend jaar graag weer mee. Maar zoals is te zien hebben we toch wel weer ons best gedaan.

19½
Cheval Blanc 2017
Latour 2017
Léoville-las-Cases 2017
Palmer 2017
Vieux Château Certan 2017

19+
Ausone 2017
Canon 2017
Haut-Bailly 2017
Lafite Rothschild 2017
l’Eglise-Clinet 2017
La Conseillante 2017
Le Pin 2017
Léoville Barton 2017
Margaux 2017
Montrose 2017
Pontet-Canet 2017

19
Beauséjour Duffau-Lagarrosse 2017
Clos Fourtet 2017
Cos d’Estournel 2017
Domaine de Chevalier rouge 2017
Grand Puy Lacoste 2017
Haut-Brion 2017
l’Evangile 2017
l’If 2017
La Mission Haut-Brion 2017
Les Carmes Haut-Brion 2017
Lynch Bages 2017
Mouton Rothschild 2017
Pavie Macquin 2017
Rauzan-Ségla 2017

18½+
Calon Ségur 20…

Bordeaux 2017 - het herrezen jaar

We zijn terug van vijf dagen proeven, een dikke 8 uur per dag Bordeaux 2017's proeven. Een ervaring rijker, zeker als je de wijnen meetelt die we in de avonden proefden, en dronken. Het meest bijzonder waren wel de Poujeaux 1928 en de Domaine de Chevalier rouge 1928. Ongelofelijke wijnen en een ongekende tijdreis van 90 jaar. Een bijkans mystieke ervaring.


Of wat te denken van de witte Latour Martillac 1948. Toen we een paar dagen later op het château de 2017's proefden hoorden we van de keldermeester dat er die week 2 van de 6 nog aanwezige flessen Blanc 1948 uit de kelder waren gehaald - zelf had hij deze jaargang nooit geproefd. De avond waar al deze bijzondere flessen werden ontkurkt was het jaarlijkse diner van de Académie du Vin de Bordeaux.

Het thema die avond: wijnen uit jaren eindigend op 8. Dus dronken we bij het eten achtereenvolgens Latour 1978, Mouton 1988, Lafite 1998, Haut-Brion 2008 en Yquem 2008, deels uit magnums en dubbele magnums. Het was een leerzame avond…

Bordeaux 2016 grootste aanraders

Tips Bordeaux 2016 - Evenals vorige jaar presenteer ik weer de hitparade, de hall of fame. Subjectief, en mag best tot verhitte discussies leiden, allemaal goed. Dit is wat we dit jaar vonden. Op deze apenrots alleen de rode wijnen.

De meer betaalbare wijnen, de kleinere châteaux, komen in een volgende posting aan bod. Evenals de witte wijnen. Per cijfer staan de wijnen alfabetisch. En de Top Tweede Wijnen Bordeaux 2016 staat onderaan.

Omissie: Gruaud Larose 2016 hebben we niet geproefd. Op de proeftafel stond een lege fles. Ook gemist helaas: Haut Batailley 2016. Meestal gaaf, maar François-Xavier Borie had 'm er dit jaar niet bij staan - tot nu toe werd deze wijn steevast samen gepresenteerd met de Grand Puy Lacoste.

20
Ausone 2016
Lafite Rothschild 2016
Margaux 2016
Petrus 2016

19½
Canon 2016
l’Eglise-Clinet 2016
Haut-Bailly 2016
Haut-Brion 2016
Latour 2016
Montrose 2016
Palmer 2016
Le Pin 2016
Pontet-Canet 2016
Vieux Château Certan 2016

19+
La Conseillante 2016
Domaine de Chevali…