Skip to main content

Bordeaux 2016, meesterlijke klassieker

Bordeaux 2016 oogst - Een van de indrukwekkendste recente Bordeaux-jaren is 2010. Een “grote klassieker” noemde ik het in het verslag van zes jaar geleden, dat was toen vooral in vergelijking met nouveau riche vintage 2009. Anders dan met 2009 ging het ontstaan van 2010 met horten en stoten, en gaf de wijnmakers een hoop stress. Met Bordeaux 2016 was dat opnieuw het geval.

De parallellen met 2010 zijn opvallend, inclusief het resultaat. In die zin dat er iets groots is gemaakt. Maar het karakter van 2016 is anders: het nieuwe jaar heeft heel veel, maar niet het gewicht van 2010. En dat spreekt aan. Dit is het gaafste jonge jaar dat ik geproefd heb.

Château d'Issan, Margaux, april 2017

Wie inmiddels over 2016 gelezen heeft weet dat het jaar schizofrene trekken had. Eerst alléén maar regen, en daarna alléén maar zon. Daar sta je dan als plant. Maar uiteraard ligt het wat ingewikkelder. En aangezien de weersomstandigheden de aard van een oogst bepalen is het zaak om hier meer in detail naar te kijken.

Het begon allemaal met de ongewone winter van 2015-2016. Die was buitengewoon zacht én heel nat: de eerste drie maanden van het jaar viel er ruim twee keer zoveel regen als gemiddeld! Zo vulden de waterreserves in de bodem zich goed aan na het droge naseizoen van 2015. Maar de hele lente bleef het nat, en in combinatie met de lagere temperaturen kende het jaar 2016 een trage start.

Zorgwekkend was vooral het ontstaan van de schimmelziekte meeldauw. Met de overvloed aan water was dat eenvoudigweg niet tegen te houden. Het betekende, zeker bij de biologisch werkende domeinen, lagere opbrengsten.

Château Margaux, april 2017

Waar je weinig over hoort: lokaal kwam ook in Bordeaux vorstschade voor, zoals in 2016 ook op dramatische wijze gebeurde in noordelijke wijnregio’s. Het Graves-domein De Fieuzal bijvoorbeeld verloor zo een flink deel van zijn oogst. Maar het succesverhaal van 2016 heeft dit local fact volledig overschaduwd.

Het eerste wonder geschiedde rond de bloei


Het goed verlopen van de bloei, en dan met name de bestuiving, de bevruchting en de vruchtzetting, is van groot belang voor het uiteindelijke resultaat. Nat en koud weer tijdens de bloei leidt tot coulure (gebrekkige vruchtzetting) en millerandage (onregelmatige vruchtzetting), wat zowel de kwaliteit als de omvang van de oogst beïnvloedt. Maar… met de bloei was het eindelijk droog!

Château Palmer, Margaux, april 2017

Believe it or not: begin juni, precies tegelijk met de bloei, brak de zon door. De boeren slaakten een zucht van verlichting. De bloei viel 8 dagen later dan in een gemiddeld jaar, en het goede weer was zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de druiven in wording. Tegen het eind van de bloei regende het weliswaar opnieuw, maar tot echte problemen heeft dat niet meer geleid. Ook het grotere aantal pitjes per druif duidt op een geslaagde bevruchting in 2016. En ligt mede aan de basis van een tanninerijk jaar.

Waar de bakken regen aanvankelijk tot grote zorgen hadden geleid, bleek het uiteindelijk een zegen te zijn: de grote waterreserves die zich gevormd hadden zorgden ervoor dat de planten de rest van de zomer konden doorstaan. Want ook die was ongewoon: de zomer van 2016 was in Bordeaux droog, kurkdroog. We schrijven 18 juni. Vanaf die dag was alles anders. Zon, zon, en nog eens zon.

Château Rauzan-Ségla, Margaux, april 2017

Behalve een probleemloze bloei is voor een goede oogst een droge zomer van belang. De droogte zorgt, na verloop van tijd, tot water stress. En dat maakt dat de energie van de plant naar de druiven gaat, en niet naar de loten en de bladeren. Want zo werkt het bij een wijnrank: zodra er een tekort aan water ontstaat stopt als eerste de groei van loten en bladeren, de rijping van de druiven krijgt voorrang.

Door de waterreserves in de grond liet serieuze water stress op zich wachten, de ontwikkeling van de planten, de ‘vegetatieve groei’, liep in de meeste wijngaarden lang door, tot diep in de maand juli. Na het stilvallen van die groei volgde begin augustus de véraison, de groene druiven werden paars.

Château Branaire-Ducru, Saint-Julien, april 2017

Vanaf dat moment begon het Grote Rijpen. Bij aanhoudend droog weer, en voor het eerst dit jaar ook warmer weer: wel zo’n 5 graden Celsius boven wat normaal is voor augustus. Wat bijzonder was: de nachttemperaturen bleven wél op het gemiddelde hangen, naar verhouding laag dus, waarmee het verschil tussen dag- en nachttemperaturen groot was. Ook dat bepaalde de aard van 2016: het heeft bijgedragen aan de vorming van kleurstoffen, en tegelijkertijd de afname van aroma’s en zuurgraad beperkt. Een goede zaak.

Het niveau van water stress nam in de loop van augustus flink toe, en steeds meer ging het terroir tellen: vooral stokken die minder diep wortelen, en planten op minder geschikte bodems hadden het moeilijk. Met de komst van september werd het alleen maar erger. Boeren konden zich nauwelijks meer voorstellen dat zij zich eerder dat jaar zorgen hadden gemaakt over een teveel aan water. Nu was alles omgekeerd. Begin september werd Bordeaux geteisterd door een hittegolf en sinds 1950 was het er niet meer zo warm geweest: op 12 september werd de recordtemperatuur van 37 graden gemeten, in Sauternes.

Tweede dinsdag van september: geluksdag voor Bordeaux


Maar opnieuw toonden de weergoden erbarmen. Toen het er bijna op leek dat de hele oogst zou verschroeien kwam de verlossing: een storm met veel regen arriveerde op dinsdag 13 september, een dag na het hitterecord, en gaf 3 dagen regen. Alles en iedereen haalde opgelucht adem. En dronk.

Château Latour, april 2017

Een kleine week later keerde de zon weer terug: het begin van een lange en mooie nazomer. De relatief koele nachten in september en oktober zorgden voor een gestage en prachtige rijping van de druiven. Een topjaar in de maak, zoveel begon nu wel duidelijk te worden.

De oogst vond plaats over een ongewoon langgerekte periode: iedereen deed wat hem of haar het best leek. Dan gaat het ook om zelfbeheersing. Een enkeling heeft wellicht te laat geoogst, wat ten koste gaat van de zuren en aroma’s in de wijn.

Bordeaux 2016 is een niet te missen jaar


Terroir was belangrijk in 2016: planten op de beste terroirs hebben de water stress het best doorstaan, of zo je wilt: hebben daarvan het meest geprofiteerd. De grote wijnen van de linker oever zijn groots, zowel in de Médoc als in de Graves. Ook op de rechteroever, Saint-Emilion en Pomerol, zijn ronduit geweldige wijnen gemaakt maar het beeld hier net iets wisselender. De top terroirs met veel klei waren hier in het voordeel vergeleken met de mindere terroirs met veel zand.

Château Fonroque, Saint-Emilion, april 2017

Op beide oevers zijn ook wel plaatsen geweest waar de water stress te heftig is geweest. De vroeger rijpende merlot heeft daar meer onder te lijden gehad dan de cabernets. Op het beroemde plateau van Pomerol zijn percelen jeugdige planten gespot waarvan al het groen slap hing, en verdroogde, maar evengoed in Margaux kwam sunburnt merlot voor. Hoewel deze probleemgevallen de opbrengsten wel wat hebben getemperd, was de totale productie vrij ruim dit jaar.

Bordeaux 2016 is in een hoop gevallen spectaculair. Net zoals de grote jaren 2010 en 2015 is het een zeer compleet jaar, met overtuigend fruit en een vitale structuur. Verrassend is dat de totaalindruk klassiek is, het jaar heeft niet de spierbundels van 2010. Dat komt overeen met het wat lagere alcoholpercentage, wat eveneens het gevolg is van de water stress: in een laat stadium heeft die ook de fotosynthese stilgelegd.

Château l'Evangile, Pomerol, april 2017

De aanhoudend goede nazomer met z’n relatief koele nachten heeft er voor gezorgd dat de druiven heel gestaag en mooi hebben kunnen rijpen, met behoud van de zuren. Vooral de cabernets hebben van deze talmende nazomer geprofiteerd. Dat trage heeft gemaakt dat de structuur soms bijna fluwelig is. Analyse laat echter zien dat 2016 veel tannines heeft, meer bijvoorbeeld dan 2015, en dat is verrassend. De ideale rijping heeft ertoe geleid dat deze tannines minder voelbaar zijn. Het jaar zal een lang leven voor zich hebben.

Bordeaux 2016 is een jaar met opvallend veel energie. En bij veruit de meeste geproefde wijnen zijn alle elementen die de 2016’s zo compleet maken goed met elkaar in balans. De wijnen komen heel natuurlijk over. Tijdens de proefweek ging het Bolomey proefteam een paar keer flink uit z’n dak, iets wat bij het proeven van primeurs niet vaak gebeurt. Voor de Bordeaux-liefhebber is dit een jaar om niet te missen.

What's next: de aanraders


In de volgende postings komen de aanraders aan bod. Alle releases zijn te volgen op Bordoverview en op onze speciale Bordeaux 2016 pimeurs-pagina.

Vieux Château Certan, Pomerol, april 2017

Comments

Popular posts from this blog

Bordeaux 2016 grootste aanraders

Tips Bordeaux 2016 - Evenals vorige jaar presenteer ik weer de hitparade, de hall of fame. Subjectief, en mag best tot verhitte discussies leiden, allemaal goed. Dit is wat we dit jaar vonden. Op deze apenrots alleen de rode wijnen.

De meer betaalbare wijnen, de kleinere châteaux, komen in een volgende posting aan bod. Evenals de witte wijnen. Per cijfer staan de wijnen alfabetisch. En de Top Tweede Wijnen Bordeaux 2016 staat onderaan.

Omissie: Gruaud Larose 2016 hebben we niet geproefd. Op de proeftafel stond een lege fles. Ook gemist helaas: Haut Batailley 2016. Meestal gaaf, maar François-Xavier Borie had 'm er dit jaar niet bij staan - tot nu toe werd deze wijn steevast samen gepresenteerd met de Grand Puy Lacoste.

20
Ausone 2016
Lafite Rothschild 2016
Margaux 2016
Petrus 2016

19½
Canon 2016
l’Eglise-Clinet 2016
Haut-Bailly 2016
Haut-Brion 2016
Latour 2016
Montrose 2016
Palmer 2016
Le Pin 2016
Pontet-Canet 2016
Vieux Château Certan 2016

19+
La Conseillante 2016
Domaine de Chevali…

Bordeaux 2016 kooptips linkeroever

Kooptips Bordeaux 2016 - de value-for-money killer 2016's ter linkerzijde van Gironde en Garonne - Leuk natuurlijk al die dure jongens (uit de vorige posting), maar wat zijn nou de wijnen die je straks makkelijk opentrekt, en waar je misschien extra van geniet omdat het ook nog eens zo'n leuk koopje was? We hebben de grootste aanraders op rij gezet. We volgen min of meer de volgorde van de lijst met ons aanbod.

Mauvesin Barton 2016 Moulis
Eigenlijk is dit geen killer wine. Geen tot nederigheid stemmend zwaargewicht die proevers besmuikt naar elkaar laat knikken, daarbij sjonge jonge mompelend of iets dergelijks. Nee, als hier iets of iemand bescheidenheid aan de dag legt dan is het de wijn zelf. Dit is een eerlijke, ingetogen Médoc met fijne klassieke trekken. Voornaam zonder gedoe. Mooi puur fruit, heel goed in balans. Elegant en sappig. En en bouche uitgesproken energiek. Kleine Barton waar je blij van wordt. Mauvesin Barton 2016.

Potensac 2016 Médoc
Uit de stal van Léoville l…

Bordeaux 2016 kooptips rechteroever

Kooptips Bordeaux 2016 - de value-for-money killer 2016's ter rechterzijde van Gironde en Garonne - Het heeft even geduurd, maar hier is dan de laatste posting met tips, de leukste betaalbare primeurs uit Saint-Emilion en Pomerol en omstreken. We volgen weer min of meer de volgorde van de lijst met ons aanbod.

Fonroque 2016 St-Emilion
Deze wijn hoort hier eigenlijk niet thuis. Als 'Grand Vin', deze biodynamische Grand Cru Classé van mooi terroir nabij de heuvel van St-Emilion (het dorp). Wél een wijn die ongehoord goed is én zeer betaalbaar. Mijn proefnotitie schudt Pavlov wakker, en dat midden op de dag. Expressief, rood fruitig en soepel. Intens, evenwichtig en met levendige zuren. Veel precisie en frisheid. En dan eindigt de notitie met het woord 'top'. Says it all. Klasse en evenwicht, zie daar deze jonge pure Fonroque 2016.

Grand Corbin Despagne 2016 St-Emilion
Nog zo'n geweldige verstekeling. Eveneens een heuse Grand Cru Classé, maar belangrijker: ook een b…